بوئینگ 707، ورود مسافران هوایی به عصر جت در ایران                             نویسنده: آرمان

هواپیمای مسافربری چهار موتوره بوئینگ 707، در حقیقت نخستین هواپیمای مسافربری بود که جهان حمل و نقل و مسافرت هوایی را، وارد عصر جت نمود. در این میان، کشور ایران نیز از این صنعت بی بهره نبوده و در زمانی کوتاه، به سرعت ناوگان هوایی خود را به این هواپیما تجهیز کرد.

هواپیمای بوئینگ 707 ایرانی در حال فرود

این هواپیمای بسیار موفق، به واقعیت آغاز کار هواپیماهای جت در عرصه مسافرت های سریع هوایی بود. این هواپیمای بسیار موفق، در روز آزمایش خود توانست، با کمک خلبان تکس، دو مانور بارل رول را پشت سر هم و در ارتفاعی نزدیک به زمین انجام دهد که نشان از طراحی عالی این هواپیماست. شرکت پان آمریکن، نخستین شرکت سفارش دهنده این هواپیما بود که بوئینگ 707 را برای خطوط نیویورک به پاریس خود، برگزید. این هواپیما با ورود خود به عرصه مسافربری هوایی، هواپیمای مشهور مسافربری DC-8 را به تدریج، از رده خارج نمود.

هواپیمای بوئینگ 707 سوخت رسان متعلق به نیروی هوایی شاهنشاهی ایران

این هواپیما پس از به خدمت در ایران، برای خدمت در شرکت های هوایی معروف مانند ایران ایر و ساها انتخاب شده و همچنین، نقش تانکر سوخت هوایی در نقش نظامی نیز، به وی واگذار گردید. این هواپیما، حداکثر قادر به حمل 147 مسافر در دو کلاس و حداکثر 182 نفر مسافر در یک کلاس است که گنجایش بسیار خوبی برای عصر این هواپیما به شمار می آید. هواپیمای بوئینگ 707، برای تامین نیروی مورد نیاز خود، در نمونه های اولیه از چهار موتور توربوجت JT3C ساخت پرات اند ویتنی که واقعاً در زمان ساخت خود سرآمد بودند، بهره می برد. اما در نمونه های جدید تر، از موتورهای نمونه سی اف ام اینترنشنال توربوفن، که پرقدرت تر، کم صدا تر و البته کم مصرف تر نیز هستند، استفاده می نماید.

هواپیمای بوئینگ 707 متعلق به نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران

هواپیمای شناسایی مشهور آواکس آمریکایی و سوخت رسان نظامی KC-135، در اصل نمونه های تغییر داده شده همین هواپیما هستند و همین اهمیت طراحی بارز آن که حتی برای چندین نقش گوناگون کفایت می کند را آشکار می سازد. گفتنی است هواپیمای بوئینگ 707 اولین هواپیمای مسافربری تولید انبوه جهان بوده است که قدمت آن به حدود 50 سال پیش باز می گردد که عمر بسیار قابل توجهی است. این هواپیما در اکثر کشورهای دنیا بازنشسته شده و دیگر کاربردی ندارد اما در ایران، از این هواپیما هنوز هم در خطوط هوایی استفاده می شود.

هواپیمای بوئینگ 707 سوخت رسان متعلق به نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران

در سانحه اخیر شرکت ساها، یک فروند از این هواپیمای بسیار قدیمی، در فرود دچار مشکل شد، به طوری که در روی باند فرودگاه مهرآباد تهران دچار سانحه شده و یکی از موتورهای آن دچار آتش سوزی شد. این هواپیما، پس از خروج از انتهای باند مهرآباد، به کانال رودخانه کن سقوط کرده و متوقف گردید. خوشبختانه، این حادثه، تلفات زیادی نداشت. برد این هواپیما، با مخازن رزرو، به حدود 9.913 کیلومتر می رسد. این هواپیما دارای طولی معادل 46 متر و طول دو سر بالی نزدیک به 44 می باشد که در کلاس هواپیماهای بزرگ جای می گیرد. این ابعاد، بسته به مدل هواپیما، تا مقداری با هم تفاوت پیدا می کنند. هواپیمای بوئینگ 707، دارای سقف پروازی حدود 10 کیلومتر بوده و قادر است با سرعتی معادل 977 کیلومتر بر ساعت، کروز نماید که سرعت سیر بسیار برجسته ای برای هواپیمایی از ده پنجاه میلادی به شمار می آید. تعداد نسبتاً زیادی از این هواپیما، در سال های جنگ تحمیلی با انجام عملیات سوخت رسانی به هواپیمای های جنگنده نیروی هوایی جمهوری اسلامی ایران، نقش موثری را در پیروزیهای هوایی علیه عراق ایفا نمودند.

هواپیمای بوئینگ 707 ایرانی در حال فرود

تولید گونه مسافربری این هواپیما پس از تولید بیش از یک هزار فروند، در سال های مصادف با انقلاب اسلامی ایران در سال 1978 میلادی متوقف گردید، اما تولید نمونه نظامی آن تا سال 1991 ادامه یافت. در پاسخ به نیاز به هواپیماهای بزرگتر و پهن پیکر تر برای خطوط دور پروازتر، شرکت بوئینگ، دست به طراحی و تولید هواپیمای موفق بوئینگ 747 زد که این هواپیما نیز پس از سالها پیشتازی در عرصه مسافرت های نوین هوایی، هم اکنون در شرف بازنشستگی است. هواپیمای بوئینگ 747 نیز در حال حاضر در خدمت خطوط هوایی مسافربری و نیروی هوایی ایران می باشد.